Özet

Osmanlı dönemi modernleşme hareketlerinden bu yana önemli bir tartışma konusu haline gelen iktisadi zihniyet meselesi konusunda önde gelen isimlerden birisi Sabri Ülgener’dir. Ülgener, Max Weber’in Protestan etiği konusunda yaptığı çalışmasında kullandığı metodu,n Doğu toplumlarının iktisadi geriliğinin nedenlerini araştırmak için kullanmıştır. Ülgener temel olarak coğrafi keşiflerle beraber ticaret yollarının Atlantik kıyılarına kaymasının başlattığı gelişmelerin Doğu toplumlarında ticarete şüpheyle bakan ve zanaatkarlığa önem veren mistik-kontemplatif bir görüşü ön plana çıkardığını savunur. Ülgener bu tezini Weber’in yaklaşımına paralel olarak, tek taraflı neden-sonuç ilişkilerinden ziyade, benzeşimi olan faktörlerin tarihsel süreç içerisinde bir araya gelmesi üzerinden ortaya koyar.